Lipiec 55’. Słońce praży. Popołudnie. W ustach sucho. Więc jak tu nie pić, kiedy pić się chce. Sęk, że kasy brak. Ale matka wszystkich świata wynalazków na imię ma Potrzeba. Więc i Gienek sposób znalazł, jak obejść chwilowy niedobór gotówki. Niestety, sposób był to spoza ścieżki prawa...

Traktorzysta bez szkoły. W wojsku nie służył. Kawaler, dotąd niekarany. Urodzony w lecie roku 1938. W naszych niejasnych okolicach ziem z odzysku pojawia się z nie do końca rodzonymi rodzicami w 1953 roku, zamieszkują na zdobycznym, poniemieckim gospodarstwie w jednej z podnowosolskich wsi. Gienio gospodarzy u ojca, a w roku 1954 nasz dziarski wtedy szesnastolatek wyrusza na czteromiesięczny podbój świata - kurs nauki jazdy traktorem. Kiedy wraca, najmuje się w P.O.M. Kisielin jako traktorzysta. Pracuje pół roku, od kwietnia do października, potem się zwalnia, w zimie siedzi w domu na zapiecku i patrzy na świat przez okienko małej izdebki, to na pląsy jesiennych liści, to na pląsy płatków śniegu...

Na wiosnę 17-letni Gienek 1955 klepie się jednak po męsku po udach, wstaje i idzie do pracy, do P.O.M. Stare Żabno. Oczywiście, zgodnie z wykształceniem pracuje jako traktorzysta. Ale w milicyjnej charakterystyce, opartej na pracy operacyjnej oraz na zwykłym podkablowaniu wyczytamy zdania różne, jedno czytelne, drugie jakby kodowane zaskakującą składnią i logiką: „Z obowiązków nie wywiązywał się należycie, zaniedbywał się w pracy, często do pracy nie przychodził i się nie usprawiedliwiał. Do kierownictwa odnosił się arogancko. Uprawiał różne kłótnie, opinią nie cieszył się dobrą u współpracowników. Karany nie był, ale pracownicy wnosili zastrzeżenia o drobne kradzieże kluczy i innych części do maszyn rolniczych. Jak wynika to wymieniony był podejrzewanym o kradzieże, dlatego że do pracy codziennie przyjeżdżał rowerem i mógł zabierać narzędzia innym traktorzystom. Moralnie prowadził się zadowalająco, pijaństwa i awantur nie uprawiał. Do obecnej rzeczywistości, ZSRR i przemian w Polsce ustosunkowany obojętnie, wrogiej działalności nie wykazywał, ale w pracach społecznych udziału nie brał”. Kto wyjaśnić potrafi tu zawiłość powiązania faktu, że jeździł rowerem, z grabieżą kluczy?

Niby zatem zwykły ówczesny pracownik, Niby żadnej różnicy między nim a jemu podobnym szeregowym POMowcom. Ale jak mawiają starzy, mądrzy Hindusi, różnicy to nie ma tylko wtedy, kiedy ślepy jest zezowaty...

No i już dzień po wybryku prokurator pismo wysmażył. Że nasz Gienek państwo polskie okradł na kwotę 138 zł. A we wrześniu zapadł wyrok, że nasz bohater za ten czyn ma trafić na dwa miesiące do puszki. Zaczął odbywać karę w lutym, wyszedł na kwiecień 1956 już roku. Siedział w areszcie w Nowej Soli. I kiedy wyszedł, gdzie poszedł, nie wiadomo.

Marek Grzelka